Bài viết xin chia sẻ đến bà con một số thông tin về “Bệnh tiêu chết nhanh “: biểu hiện, dấu hiệu nhận biết và một số biện pháp phòng trừ, xử lý bệnh tiêu chết nhanh.

Bệnh chết nhanh ở cây tiêu là gì?

Tên gọi của bệnh được đặt tên dựa vào dấu hiệu cây tiêu chết hàng loạt trong thời gian ngắn, cây tiêu đang tươi tốt bỗng “héo rũ” như thiếu nước, lá vẫn màu xanh nhưng héo dần, bứt khá dai, sau đó mới trở nên úa vàng, khô trước khi rụng, dây tiêu sau đó cũng khô héo, kiểm tra kĩ phần gốc tiêu thì thấy bộ rễ bị thối đen, có mùi hôi nhẹ nhất là phần cổ rễ. Các dấu hiệu kể trên xuất hiện rất nhanh chỉ trong vòng 7-10 ngày. Vài tuần sau đó cây tiêu chết hoàn toàn.

Một khi tiêu đã mắc bệnh tỉ lệ cứu chữa gần như không thể, vì phần rễ, thân trước đó 2-3 tháng đã bị nấm tấn công. Việc điều trị rất tốn kém nhưng hiệu quả mang lại không nhiều.

Tên tiếng Anh của bệnh là: Quick wilt, Phytophthora foot rot.

Triệu chứng của bệnh tiêu chết nhanh

Như đã trình bày ở phần trên, biểu hiện và triệu chứng của bệnh tiêu chết nhanh bao gồm: Cây bất ngờ bị héo rũ giống như thiếu nước, lá vẫn màu xanh không vàng như bệnh tiêu chết chậm, chỉ có điều nhanh chóng khô rũ cùng dây tiêu, cây chết nhanh khi lá chưa kịp rụng. Dây tiêu và các đốt tiêu thâm đen, có mùi hôi. cây tiêu chết hẳn sau khoảng 1-2 tuần. Thời gian tiêu chết là đặc điểm để phân biệt với bệnh vàng lá chết chậm trên cây tiêu.

Bệnh tiêu chết nhanh do nguyên nhân nào?

Nguyên nhân do sự tấn công đồng loạt của 5-7 chủng nấm, chủ yếu là chủng nấm Phytophthora (vì vậy tên gọi tiếng Anh của bệnh chết nhanh là Phytophthora foot rot). Tất cả các bộ phận trên cây tiêu, từ lá, đốt, chùm quả, rễ ngầm trong đất, thông qua các vết thương hở do quá trình canh tác hoặc các vết đốt do rệt sáp, nốt sần do các loại tuyến trùng trên rễ đều là mục tiêu để các loại nấm này tấn công. Nấm bệnh cũng có thể thẩm thấu, xâm nhập và gây hại thông qua các tế bào vỏ rễ của cây mặc dù cây không hề bị tổn thương hay có vết thương hở (Tiêu biểu là ở các vùng rễ tiếp giáp với mặt đất)

Quá trình tấn công phá hủy bộ rễ của nấm và vi khuẩn kết thúc trong vòng 5-7 ngày, vì thê việc dẫn nước và chất dinh dưỡng lên thân tiêu bị ngừng hẳn do đó làm tiêu chết đột ngột. Khó có thể phục hồi được.

Bệnh thường xuất hiện sau một đợt hạn kéo dài rồi gặp mưa lớn hoặc trong mùa mưa. Dòng nước mưa hoặc các dụng cụ lao động như kéo cắt cành, cuốc, xẻng.. là tác nhân chính làm bệnh chết nhanh lây lan sang các cây tiêu khác.

Biện pháp phòng trừ bệnh tiêu chết nhanh

Cũng giống như bệnh tiêu chết chậm, nguyên nhân cũng là do nấm gây ra, nên phòng bệnh vẫn hợn là trị bệnh. Các biện pháp phòng bệnh gồm:

• Các vườn cà phê, vườn tiêu vừa bị tuyến trùng phải nhổ bỏ. Không được trồng tiêu liền,nếu muốn trồng lại thì phải tiến hành cày xới, thu gom rễ, phơi đất, sau đó trồng cây màu ít nhất 2-3 vụ. Để diệt sạch mầm tuyến trùng còn sót lại.
• Khi cắt hom và ươm bầu cần xử lý hom tiêu ngay bằng các loại thuốc trị nấm.
• Phải chuẩn bị hố trồng tiêu trước 10-15 ngày trước khi trồng tiêu, đất trong hố phải được xử lý bằng các loại thuốc trị nấm.
• Trồng đại trà các giống tiêu có khả năng sinh trưởng khỏe mạnh và kháng bệnh tốt như: Giống tiêu Vĩnh Linh, Giống tiêu trâu, Giống tiêu Srilanka
• Đối với cây trụ sống làm trụ tiêu cần rong tỉa mạnh đầu mùa mưa Tạo môi trường thông thoáng cho vườn tiêu.
• Khi trồng tiêu tốt nhất nên thực hiện các biên pháp thoát nước( đào rãnh, không làm bồn) để tránh hiện tượng đọng nước ở gốc tiêu tạo điều kiện sinh sôi các loại nấm.
• Về mùa khô nếu có tủ gốc cũng không nên tủ vào sát gốc mà cách gốc 20-30cm, không tưới nhiều nước, làm tràn bệnh dễ lây lan nhanh hơn.
• Cần tạo sự thông thoáng nơi gốc tiêu bằng cách cắt bỏ các cành ngang ở phần tán tiêu cách mặt đất 20-30cm.
• Hạn chế bón phân hóa học, nếu có bón cần pha loãng để tưới, nên chia nhỏ bón nhiều lần, tránh làm xót rễ, nấm sẽ dễ tấn công.
• Nếu bón phân chuồng cho tiêu phải là loại đã hoai mục.
• Rãnh bón phân, ép xanh phải xử lý nấm và phơi rãnh khoảng 10-15 ngày trước khi lấp phân xanh.
• Hạn chế tối đa làm tổn thương bộ rễ. Các thao tác như đào rãnh, xăm đất, cày xới, làm cỏ nên cách gốc tiêu 30cm. Cỏ mọc sát gốc tiêu nên nhổ bằng tay.
• Hàng năm nên dùng các loại thuốc diệt nấm, diệt tuyến trùng có chứa hoạt chất Metalaxyl, Mancozeb, Streptomycin, Kasugamycin… tưới hoặc phun vào gốc tiêu. (Tuyến trùng: đợt 1 vào đầu mùa mưa, đợt 2 vào cuối mùa mưa. Nấm: đợt 1 vào đầu mùa mưa cách đợt phun tuyến trùng 15-20 ngày, đợt 2 cách đợt 1 30-40 ngày). Liều lượng và cách sử dụng nên tham khảo trên bao bì và khuyến cáo của nhà sản xuất.

Biện pháp chữa trị bệnh tiêu chết nhanh

Muốn chữa trị bệnh việc xử lý bằng hóa chất là ưu tiên hàng đầu. Khi đã phát bệnh sử dụng biện pháp sinh học không có hiệu quả.

Khi phát hiện cây chớm bị nhiễm bệnh. Ta có thể điều trị và phòng ngừa sự lây lan một cách tối đa. Việc đào rãnh khoanh vùng là công việc cấp thiết để ngăn chặn ổ bệnh, khống chế dịch bệnh lây lan qua những cây khác, mặt khác các cây đã bị chết cũng là ổ bệnh nên chúng ta cũng phải dùng thuốc để tiêu diệt và xử lý đất rồi mới trồng lại.

Khi nấm bệnh mới xâm nhập, các bó mạch của cây dần bị tắc nghẽn nên muốn cứu cây phải làm thông được mạch dẫn, nên kết hợp đồng thời thuốc trị nấm mang tính chất tiếp xúc và lưu dẫn tiêu diệt các loại nấm tấn công các tế bào của vỏ rễ, rễ tơ, với thuốc diệt vi khuẩn có hại thì mới có hiệu quả cao.

Các loại thuốc được sử dụng trị bệnh tiêu chết nhanh

Các loại thuốc này pha theo nồng độ:

• 500gr thuốc LANDCRUISER 800WP
• 200gr thuốc FORTUNER 350WP
• 500ml thuốc VALYGOLD 5SL

Pha chung vào một phuy 200 lít và sử dụng phương pháp sục gốc mỗi gốc khoảng 5-7 lít dung dịch thuốc tùy theo vóc dáng của cây.

Bên trên tán lá có thể dùng 400gr Aliette + 200gr Fortuner 350WP pha chung 200 lít nước phun lên cây. Lưu ý ta nên phun sau 2 ngày để hỗ trợ lưu dẫn các thuốc bên dưới lên các tế bào của cây. Phun 2-3 lần cách nhau là 7 ngày.

Làm lại lần 2 cách lần 1 là 7 ngày, Làm lại lần 3 cách lần 2 là 10 ngày.trường hợp bệnh nặng có thế làm lần 4 nếu cần thiết. Thời gian cách ly là 15 ngày sau lần 3.

Sau khi vườn cây ổn định và không còn hiện tượng chết thì cách ly 20 ngày sau lần cuối sử dụng thuốc ta tiến hành cho cấy lại vi sinh vật bằng TKS-PSEUDOMONAS hoặc Tks –Trichoderma để duy trì sự ổn định cho vườn cây. Sử dụng các thuốc trên cho cây 2 – 3 lần liên tục cách nhau từ 10 – 15 ngày.

Bài viết có tham khảo tài liệu “Kỹ thuật trồng, chăm sóc, và chế biến hồ tiêu” và sử dụng một số thông tin từ website dungduyen.com. Xin cảm ơn bà con đã theo dõi

The post Bệnh tiêu chết nhanh – Biểu hiện và biện pháp phòng trừ appeared first on Mua bán cây giống.

Bài viết hướng dẫn cách ươm tiêu giống, các phương pháp nhân giống cây tiêu. Cách phân biệt tiêu lươn tiêu ác cũng như các kỹ thuật nhân giống cây tiêu đạt yêu cầu, giúp cho tỷ lệ sống cao, sạch bệnh, sức sinh trưởng mạnh và đảm bảo. Mời bà con cùng theo dõi và góp ý thêm.

Các phương pháp nhân giống cây tiêu

Hiện nay có rất nhiều phương pháp để nhân giống tiêu, mỗi phương pháp đều có ưu và nhược điểm riêng. Có thể kể đến như sau

• Nhân giống tiêu từ hạt: Chọn những quả tiêu già, chín đỏ, ươm trên luống đất sau đó cấy vào giá thể. Cách này thường tiến hành trong các viện nghiên cứu nông nghiệp, phục vụ cho mục đích nghiên cứu và lai tạo ra những giống tiêu mới. Cây trồng từ hạt thường lâu cho thu hoạch, có sự phân ly đặc tính so với cây mẹ rất lớn. Do đó thường ít phổ biến
• Nhân giống tiêu bằng cách vùi thân tiêu: Cách này thường tiến hành trực tiếp trong vườn tiêu. Sử dụng cách dây tiêu lươn, tiêu thòng đủ độ già, kéo xuống đất và vùi lại. Phần ngọn đặt ở vị trí muốn phát sinh trụ tiêu mới. Cách này cũng ít phổ biến
• Nhân giống tiêu bằng cách chiết thân: Tỷ lệ sống thường rất cao, nhưng khó thực hiện đại trà, chủ yếu thực hiện trong vườn tiêu, giúp trồng dặm, bổ sung những vị trí bị khuyết trụ. Phương pháp này có thể thực hiện quanh năm
• Nhân giống tiêu bằng cách ghép tiêu: Thường sử dụng gốc ghép là các loại cây cùng họ như: Trầu không, tiêu rừng, trầu rừng… Cách này giúp cho tiêu có thể kháng được các bệnh về rễ, do phần gốc ghép là các loại cây sinh trưởng mạnh, rễ chịu úng tốt, tuy nhiên theo đánh giá, tiêu ghép thường cho chất lượng trái không đạt yêu cầu. Cần theo dõi và đánh giá thêm
• Nhân giống tiêu bằng hom tiêu: Cách này là cách phổ biến nhất, do chi phí rẻ, thực hiện đơn giản, số lượng cây con sau nhân giống rất lớn, có thể vận chuyển đi xa, phân loại và tuyển chọn cũng dễ dàng hơn

• Hướng dẫn kỹ thuật ghép tiêu

Cách phân biệt tiêu lươn và tiêu ác

• Tiêu lươn: Còn gọi là dây lươn hay cành lươn. Là phần thân tiêu chưa có cành tay, thường mọc thòng ra ngoài trụ hoặc bò trên mặt đất, đốt dài, thân chưa gỗ hóa còn màu xanh, các đốt thường ít rễ và độ bám trụ kém hơn. Khi nhân giống tiêu bằng hom tiêu lươn, cây thế hệ sau sẽ có ưu điểm là sinh trưởng bền, lâu cỗi, năng suất cao. Nhược điểm là lâu ra trái (2-3 năm), tỷ lệ sống khi nhân giống không cao (70-80%), khi trồng phải thực hiện kỹ thuật đôn tiêu phức tạp
• Tiêu ác: Còn gọi là dây ác hay cành ác. Đây là phần thân tiêu đã xuất hiện cành tay, thường có đốt ngắn, bám sát vào trụ, rễ nhiều, thân to và đôi khi đã gỗ hóa. Ưu điểm của tiêu ác là nhanh phủ trụ, sức sinh trưởng mạnh, cho thu hoạch sớm trong vòng 1-2 năm, tỷ sống khi nhân giống cao (90-100%). Nhược điểm là nhanh cỗi, thường ẩn chứa sâu bệnh, năng suất giảm dần theo thời gian

• Các giống tiêu nên lựa chọn để nhân giống: Giống tiêu Srilanka, giống tiêu trâu, giống tiêu Vĩnh Linh, giống tiêu thekken… đây là các giống năng suất cao, sinh trưởng mạnh, ít sâu bệnh… phù hợp để làm kinh tế.

Yêu cầu của hom tiêu khi tiến hành nhân giống

• Hom tiêu lươn: Có ít nhất 2-3 mắt, cắt từ vườn tiêu 4 năm tuổi trở lên, phải đang ở giai đoạn bánh tẻ (không quá non không quá già). Khi cắt nên cắt vát 45 độ ở phần cắm xuống đất, phần bên trên cắt ngang để dễ phân biệt ngọn và gốc (vị trí cắt cách mắt đốt 2-3cm)
• Hom tiêu ác: Có ít nhất 4-6 mắt, cắt từ các vườn tiêu ở bất cứ độ tuổi nào, miễn là không quá non, có nhiều rễ bám, có thể để cả phần cành tay để tăng số lượng mầm phát triển trong quá trình ươm giống.

Thời điểm cắt hom tiêu

• Tiêu lươn có thể cắt quanh năm, chọn những dây tiêu thòng, tiêu bò không bám vào trụ. Tiêu ác thì nên cắt sau thời điểm thu hoạch, tốt nhất nên cắt và ươm vào giai đoạn mùa khô, sẽ ít bị sâu bệnh hơn.
• Chọn phần thân bánh tẻ, phần ngọn còn non thì nên loại bỏ
• Khi cắt nên chọn ngày mát trời, không nắng gắt, không mưa dầm
• Gỡ dây ra khỏi trụ nhẹ nhàng, tránh làm đứt rễ bám, rách thân, dập xoắn…
• Sau khi cắt nên tiến hành ươm ngay, nếu phải vận chuyển đi xa cần bó thành bó cẩn thận, không bó quá chặt làm dập nát thân tiêu, phía bên ngoài nên phủ bằng bao tải, vải mềm và tưới nước để giữ ẩm

Kỹ thuật ươm tiêu (giâm hom tiêu ác tiêu lươn)

Tiêu sau khi cắt thành hom như đã trình bày ở phần trên, bà con có thể ươm trồng theo 3 cách sau, tuy nhiên khuyến khích sử dụng cách ươm trong bầu trước khi trồng, tỷ lệ sống sẽ cao hơn, dễ dàng phân loại lựa chọn những cây khỏe mạnh, quá trình chăm sóc cũng đơn giản hơn

• Cách 1 – Trồng trực tiếp hom tiêu vào trụ tiêu: Sau khi cắt thành hom, có thể mang hom tiêu cắm trực tiếp vào trụ tiêu, mỗi hố 3-4 hom, mỗi trụ ít nhất 2 hố. Sau khi cắm hom cần che lưới, tránh ánh nắng trực tiếp, giữ ẩm nếu không gặp mưa
• Cách 2 – Ươm trên luống cho ra rễ rồi trồng: Có thể sử dụng cát hoặc đất mịn, vun thành luống, sau đó cắm hom tiêu lên luống, dùng lưới nilon đen phủ lên trên và tưới nước định kỳ. Sau khoảng 15-25 ngày, tiêu bắt đầu ra rễ thì nhổ lên đem ra trồng, cách này tiết kiệm chi phí, nhưng dễ làm tiêu bị động rễ, tổn thương rễ khi nhổ
• Cách 3 – Ươm hom tiêu trong bầu ươm: Có thể thực hiện quanh năm, chăm sóc tập trung, cây con khỏe mạnh, bộ rễ phát triển đầy đủ nên tỷ lệ sống cũng cao hơn. Chúng tôi khuyến khích bà con nên sử dụng cách này. Chi tiết vui lòng đọc tiếp phần bên dưới

Chi tiết cách ươm hom tiêu trong bầu ươm

• Chuẩn bị đất ươm: Bà con sử dụng lớp đất mặt, tơi xốp, không lẫn cỏ rác, có thể sàng cho mịn trước khi đóng thành bầu. Trộn với phân chuồng hoai mục hoặc phân vi sinh công nghiệp. Tỷ lệ 3-4 phần đất/ 1 phần phân. Ngoài ra nên bổ sung thêm phân lân để kích thích mọc rễ, nấm đối kháng trichoderma để hạn chế bệnh về rễ, vỏ trấu để tăng độ tơi xốp
• Chuẩn bị bầu ươm: Sau khi đã chuẩn bị đất ươm, bà con tiến hành đóng bầu ươm. Đối với tiêu lươn có thể sử dụng bầu 10cm hoặc bầu 12cm, tiêu ác sử dụng bầu 14cm hoặc 16cm. Nên sử dụng loại bầu nilon đen. Có lỗ thoát nước. Khi đóng đất vào bầu nên đóng chặt tay, tránh đóng lỏng lẻo khi vận chuyển dễ bị động rễ.
• Đối với tiêu lươn: Cắm 2 mắt vào bầu, 1-2 mắt ở trên mặt đất, mỗi bầu cắm từ 2-3 hom tiêu (tiêu lươn sẽ ra rễ ở vị trí cắt)
• Đối với tiêu ác: Cắm 2-3 mắt vào bầu, 2-3 mắt ở trên mặt đất (tiêu ác sẽ ra rễ ở vị trí cắt và vị trí mắt có rễ bám)
• Bầu ươm nên xếp thành hàng rộng từ 1m – 1m2, tiện cho việc chăm sóc, chiều dài tùy ý. Nên đắp luống cao 5-10cm rồi đặt bầu ươm lên trên, tránh bị đọng nước khi trời mưa hoặc khi tưới
• Khu vực ươm tiêu nên được che mát bằng lưới, đảm bảo không bị ánh nắng chiếu trực tiếp, xung quanh cũng nên che kín để hạn chế côn trùng chích hút
• Khi cây ra 2-3 lá, mỗi 15-20 ngày, nên phun các loại thuốc trị côn trùng và thuốc nấm, giúp phòng trừ sâu bệnh, hạn chế mầm bệnh lây lan
• Sau khoảng 4-6 tháng đối với tiêu lươn, 2-3 tháng đối với tiêu ác. Là có thể mang tiêu ra trồng, khi này bộ rễ đã phát triển mạnh, tỷ lệ sống đạt yêu cầu.

Như vậy hy vọng qua bài viết này bà con đã nắm được kỹ thuật ươm tiêu chi tiết nhất. Đây là khâu quan trọng trong kỹ thuật trồng tiêu, chúc bà con thực hiện thành công, trường hợp có thắc mắc hoặc góp ý bổ sung, xin sử dụng chức năng bình luận phía dưới để đăng bình luận. Xin cảm ơn

TRUNG TÂM GIỐNG CÂY TRỒNG TIẾN ĐẠT
Địa chỉ vườn ươm: 304/57 Nguyễn Lương Bằng, TP. Buôn Ma Thuột, Đăk Lăk
Địa chỉ cửa hàng: 280 Nguyễn Lương Bằng, TP. Buôn Ma Thuột, Đăk Lăk
Giấy phép KD: 40A8026362 – Email: vuacaygiong.bmt@gmail.com
Điện thoại tư vấn + bán hàng: Chị Thu – 0944 333 855

The post Kỹ thuật ươm tiêu giống | Các phương pháp nhân giống tiêu lươn tiêu ác appeared first on Mua bán cây giống.