Bài viết xin chia sẻ đến bà con một số thông tin về “Bệnh tiêu chết nhanh “: biểu hiện, dấu hiệu nhận biết và một số biện pháp phòng trừ, xử lý bệnh tiêu chết nhanh.

Bệnh chết nhanh ở cây tiêu là gì?

Tên gọi của bệnh được đặt tên dựa vào dấu hiệu cây tiêu chết hàng loạt trong thời gian ngắn, cây tiêu đang tươi tốt bỗng “héo rũ” như thiếu nước, lá vẫn màu xanh nhưng héo dần, bứt khá dai, sau đó mới trở nên úa vàng, khô trước khi rụng, dây tiêu sau đó cũng khô héo, kiểm tra kĩ phần gốc tiêu thì thấy bộ rễ bị thối đen, có mùi hôi nhẹ nhất là phần cổ rễ. Các dấu hiệu kể trên xuất hiện rất nhanh chỉ trong vòng 7-10 ngày. Vài tuần sau đó cây tiêu chết hoàn toàn.

Một khi tiêu đã mắc bệnh tỉ lệ cứu chữa gần như không thể, vì phần rễ, thân trước đó 2-3 tháng đã bị nấm tấn công. Việc điều trị rất tốn kém nhưng hiệu quả mang lại không nhiều.

Tên tiếng Anh của bệnh là: Quick wilt, Phytophthora foot rot.

Triệu chứng của bệnh tiêu chết nhanh

Như đã trình bày ở phần trên, biểu hiện và triệu chứng của bệnh tiêu chết nhanh bao gồm: Cây bất ngờ bị héo rũ giống như thiếu nước, lá vẫn màu xanh không vàng như bệnh tiêu chết chậm, chỉ có điều nhanh chóng khô rũ cùng dây tiêu, cây chết nhanh khi lá chưa kịp rụng. Dây tiêu và các đốt tiêu thâm đen, có mùi hôi. cây tiêu chết hẳn sau khoảng 1-2 tuần. Thời gian tiêu chết là đặc điểm để phân biệt với bệnh vàng lá chết chậm trên cây tiêu.

Bệnh tiêu chết nhanh do nguyên nhân nào?

Nguyên nhân do sự tấn công đồng loạt của 5-7 chủng nấm, chủ yếu là chủng nấm Phytophthora (vì vậy tên gọi tiếng Anh của bệnh chết nhanh là Phytophthora foot rot). Tất cả các bộ phận trên cây tiêu, từ lá, đốt, chùm quả, rễ ngầm trong đất, thông qua các vết thương hở do quá trình canh tác hoặc các vết đốt do rệt sáp, nốt sần do các loại tuyến trùng trên rễ đều là mục tiêu để các loại nấm này tấn công. Nấm bệnh cũng có thể thẩm thấu, xâm nhập và gây hại thông qua các tế bào vỏ rễ của cây mặc dù cây không hề bị tổn thương hay có vết thương hở (Tiêu biểu là ở các vùng rễ tiếp giáp với mặt đất)

Quá trình tấn công phá hủy bộ rễ của nấm và vi khuẩn kết thúc trong vòng 5-7 ngày, vì thê việc dẫn nước và chất dinh dưỡng lên thân tiêu bị ngừng hẳn do đó làm tiêu chết đột ngột. Khó có thể phục hồi được.

Bệnh thường xuất hiện sau một đợt hạn kéo dài rồi gặp mưa lớn hoặc trong mùa mưa. Dòng nước mưa hoặc các dụng cụ lao động như kéo cắt cành, cuốc, xẻng.. là tác nhân chính làm bệnh chết nhanh lây lan sang các cây tiêu khác.

Biện pháp phòng trừ bệnh tiêu chết nhanh

Cũng giống như bệnh tiêu chết chậm, nguyên nhân cũng là do nấm gây ra, nên phòng bệnh vẫn hợn là trị bệnh. Các biện pháp phòng bệnh gồm:

• Các vườn cà phê, vườn tiêu vừa bị tuyến trùng phải nhổ bỏ. Không được trồng tiêu liền,nếu muốn trồng lại thì phải tiến hành cày xới, thu gom rễ, phơi đất, sau đó trồng cây màu ít nhất 2-3 vụ. Để diệt sạch mầm tuyến trùng còn sót lại.
• Khi cắt hom và ươm bầu cần xử lý hom tiêu ngay bằng các loại thuốc trị nấm.
• Phải chuẩn bị hố trồng tiêu trước 10-15 ngày trước khi trồng tiêu, đất trong hố phải được xử lý bằng các loại thuốc trị nấm.
• Trồng đại trà các giống tiêu có khả năng sinh trưởng khỏe mạnh và kháng bệnh tốt như: Giống tiêu Vĩnh Linh, Giống tiêu trâu, Giống tiêu Srilanka
• Đối với cây trụ sống làm trụ tiêu cần rong tỉa mạnh đầu mùa mưa Tạo môi trường thông thoáng cho vườn tiêu.
• Khi trồng tiêu tốt nhất nên thực hiện các biên pháp thoát nước( đào rãnh, không làm bồn) để tránh hiện tượng đọng nước ở gốc tiêu tạo điều kiện sinh sôi các loại nấm.
• Về mùa khô nếu có tủ gốc cũng không nên tủ vào sát gốc mà cách gốc 20-30cm, không tưới nhiều nước, làm tràn bệnh dễ lây lan nhanh hơn.
• Cần tạo sự thông thoáng nơi gốc tiêu bằng cách cắt bỏ các cành ngang ở phần tán tiêu cách mặt đất 20-30cm.
• Hạn chế bón phân hóa học, nếu có bón cần pha loãng để tưới, nên chia nhỏ bón nhiều lần, tránh làm xót rễ, nấm sẽ dễ tấn công.
• Nếu bón phân chuồng cho tiêu phải là loại đã hoai mục.
• Rãnh bón phân, ép xanh phải xử lý nấm và phơi rãnh khoảng 10-15 ngày trước khi lấp phân xanh.
• Hạn chế tối đa làm tổn thương bộ rễ. Các thao tác như đào rãnh, xăm đất, cày xới, làm cỏ nên cách gốc tiêu 30cm. Cỏ mọc sát gốc tiêu nên nhổ bằng tay.
• Hàng năm nên dùng các loại thuốc diệt nấm, diệt tuyến trùng có chứa hoạt chất Metalaxyl, Mancozeb, Streptomycin, Kasugamycin… tưới hoặc phun vào gốc tiêu. (Tuyến trùng: đợt 1 vào đầu mùa mưa, đợt 2 vào cuối mùa mưa. Nấm: đợt 1 vào đầu mùa mưa cách đợt phun tuyến trùng 15-20 ngày, đợt 2 cách đợt 1 30-40 ngày). Liều lượng và cách sử dụng nên tham khảo trên bao bì và khuyến cáo của nhà sản xuất.

Biện pháp chữa trị bệnh tiêu chết nhanh

Muốn chữa trị bệnh việc xử lý bằng hóa chất là ưu tiên hàng đầu. Khi đã phát bệnh sử dụng biện pháp sinh học không có hiệu quả.

Khi phát hiện cây chớm bị nhiễm bệnh. Ta có thể điều trị và phòng ngừa sự lây lan một cách tối đa. Việc đào rãnh khoanh vùng là công việc cấp thiết để ngăn chặn ổ bệnh, khống chế dịch bệnh lây lan qua những cây khác, mặt khác các cây đã bị chết cũng là ổ bệnh nên chúng ta cũng phải dùng thuốc để tiêu diệt và xử lý đất rồi mới trồng lại.

Khi nấm bệnh mới xâm nhập, các bó mạch của cây dần bị tắc nghẽn nên muốn cứu cây phải làm thông được mạch dẫn, nên kết hợp đồng thời thuốc trị nấm mang tính chất tiếp xúc và lưu dẫn tiêu diệt các loại nấm tấn công các tế bào của vỏ rễ, rễ tơ, với thuốc diệt vi khuẩn có hại thì mới có hiệu quả cao.

Các loại thuốc được sử dụng trị bệnh tiêu chết nhanh

Các loại thuốc này pha theo nồng độ:

• 500gr thuốc LANDCRUISER 800WP
• 200gr thuốc FORTUNER 350WP
• 500ml thuốc VALYGOLD 5SL

Pha chung vào một phuy 200 lít và sử dụng phương pháp sục gốc mỗi gốc khoảng 5-7 lít dung dịch thuốc tùy theo vóc dáng của cây.

Bên trên tán lá có thể dùng 400gr Aliette + 200gr Fortuner 350WP pha chung 200 lít nước phun lên cây. Lưu ý ta nên phun sau 2 ngày để hỗ trợ lưu dẫn các thuốc bên dưới lên các tế bào của cây. Phun 2-3 lần cách nhau là 7 ngày.

Làm lại lần 2 cách lần 1 là 7 ngày, Làm lại lần 3 cách lần 2 là 10 ngày.trường hợp bệnh nặng có thế làm lần 4 nếu cần thiết. Thời gian cách ly là 15 ngày sau lần 3.

Sau khi vườn cây ổn định và không còn hiện tượng chết thì cách ly 20 ngày sau lần cuối sử dụng thuốc ta tiến hành cho cấy lại vi sinh vật bằng TKS-PSEUDOMONAS hoặc Tks –Trichoderma để duy trì sự ổn định cho vườn cây. Sử dụng các thuốc trên cho cây 2 – 3 lần liên tục cách nhau từ 10 – 15 ngày.

Bài viết có tham khảo tài liệu “Kỹ thuật trồng, chăm sóc, và chế biến hồ tiêu” và sử dụng một số thông tin từ website dungduyen.com. Xin cảm ơn bà con đã theo dõi

The post Bệnh tiêu chết nhanh – Biểu hiện và biện pháp phòng trừ appeared first on Mua bán cây giống.

Bệnh tiêu chết chậm hay bệnh chết chậm trên cây tiêu, gây ra nhiều thiệt hại về kinh tế cho nhà nông trồng tiêu. Khi phát hiện bệnh nếu không xử lý kịp thời sẽ khó kiểm soát mức độ lây lan, dễ bùng phát thành dịch và nhanh chóng hủy diệt vườn tiêu. Bài viết này Vườn Ươm Cây Giống Tiến Đạt sẽ cung cấp cho bà con những hiểu biết về loại bệnh này trên cây tiêu, nguyên nhân cũng như hướng xử lý, biện pháp phòng trừ khi tiêu mắc bệnh. Mời bà con cùng tham khảo

Bênh chết chậm trên cây tiêu có nguyên nhân từ đâu?

Bệnh chết chậm còn có tên gọi khác là bệnh tiêu vàng lá, tiêu tuyến trùng… nguyên nhân phát sinh bệnh có rất nhiều, nhưng chủ yếu là do tuyến trùng (Meloidogyne incognita) kết hợp với rệp sáp tấn công rễ, gây ra những thương tổn trên rễ, nhân cơ hội này chủng nấm Fusarium xâm nhập và sinh sôi nảy nở, lây lan sang các bộ phận của cây, phá hủy hệ thống mạch dẫn, thối rễ non, vì thế cây không hút được chất dinh dưỡng và nước từ đất, cây tiêu nhanh chóng suy kiệt, vàng lá và chết dần trong thời gian khoảng vài tháng có thể là 1-2 năm.

Nguyên nhân lây lan là do các bào tử nấm sẽ theo nước mưa, nước tưới, dụng cụ lao động, nhiễm sang các cây khác, do đó bệnh sẽ phát triển mạnh vào mùa mưa.

Các biểu hiện của bệnh tiêu chết chậm

Ở cây trưởng thành: Sự sinh trưởng chậm lại bất thường, vàng lá, lá già vàng trước sau đó đến các lá non, cuối cùng đến các đốt thân. Càng về sau cây suy kiệt rất nhanh và bắt đầu rụng lá, rụng đốt và chết dần. Ban đầu bệnh chỉ xuất hiện ở một trụ tiêu sau đó nhanh chóng lây sang các trụ bên cạnh tạo thành vùng bệnh, nếu trồng chuyên canh lây lan sẽ nhanh hơn so với trồng xen canh. Nếu tiêu có bộ rễ phát triển mạnh, có thể chống chịu bệnh được 2-3 năm, nhưng cuối cùng vẫn chết.

Kiểm tra bộ rễ, sẽ dễ dàng nhận ra dấu hiệu tuyến trùng (tạo ra các nốt sần) hoặc các ổ rệp sáp bám chặt trên rễ. Có thể xuất hiện rải rác hoặc tập trung thành từng đám trên rễ.

Ở cây tiêu tơ mới trồng: Cũng xuất hiện các dấu hiệu tương tự, nếu không quan sát kĩ sẽ dễ kết luận nhầm cây thiếu chất dinh dưỡng, tốt nhất nên quan sát lá, lá sẽ chuyển sang vàng toàn bộ, lá non teo nhỏ, bạc màu, lá vàng nhưng không rụng, ta bới nhẹ phần rễ và quan sát, nếu phát hiện nốt sần hoặc tổ rệp sáp thì khả năng là tiêu đã mắc bệnh và cần được xử lý ngay.

Biện pháp phòng trừ bệnh tiêu chết chậm

Nếu phát hiện thấy cây hồ tiêu có dấu hiệu bị bệnh chết chậm, nên tiến hành loại bỏ ngay trụ tiêu đó, các phần thân, rễ, lá bị bệnh phải đốt và tiêu hủy luôn, sau đó xử lý đất trong hố. Phơi đất ít nhất 1 năm để mầm bệnh bị loại bỏ hoàn toàn. Việc trị bệnh rất tốn kém thường không có kết quả, chủ yếu vẫn nên chủ động phòng trừ bằng các biện pháp như sau:

• Cây dùng làm giống phải lấy ở những vườn tiêu sạch bệnh, giai đoạn ươm hom nhân giống phải xử lý thật kỹ.
• Không trồng tiêu trên khu đất mà trước đó đã trồng cà phê, trồng tiêu hoặc cây công nghiệp khác và bị nhiễm tuyến trùng phải phá bỏ. Ta phải tiến hành trồng luân canh 2-3 vụ màu rồi mới trồng tiêu, đồng thời kết hợp với các biện pháp tiêu diệt tuyến trùng còn sót lại như cày xới, phơi đất trong mùa nắng.
• Cần trộn thêm vào hố trồng tiêu các loại nấm đối kháng như Trichoderma, sau đó hàng năm cần bổ sung thêm thông qua đổ gốc, trộn vào phân chuồng, phun lên lá
• Vào mùa mưa thường xuyên rong tỉa cành cây trụ sống, tạo sự thông thoáng.
• Trong những đợt mưa kéo dài phải có biện pháp thoát nước kịp thời như vun cao phần gốc, đào rãnh thoát nước giữa các hàng.
• Mùa khô khi tưới nước nên tưới dí thay vì tưới béc dễ lây lan mầm bệnh từ cây này qua cây khác.
• Cắt bỏ các cành ngang sát gốc. Chỉ để lại các cành cách mặt đất ít nhất 20-30cm trở lên.
• Không lạm dụng phân bón hóa học, chỉ bón vào những giai đoạn nhất định, bón thành nhiều đợt trong năm, bón đúng kĩ thuật (bón khi đất ẩm hoặc hòa tan vào nước) tránh làm xót hỏng rễ tơ, cháy rễ.
• Bón phân hữu cơ và phân vô cơ với tỷ lệ cân đối. Vừa bảo vệ vi sinh vật có lợi,vừa tăng độ tơi xốp của đất, không nên sử dụng thuần phân hóa học làm đất dễ bị chua, bị chai cứng, tạo môi trường thuận lợi cho nấm bệnh phát triển.
• Định kì hàng năm (nhất là vào mùa mưa) phun các loại thuốc trị tuyến trùng, trị rệp sáp, chủ động phun phòng trừ trước mặc dù chưa có dấu hiệu của bệnh.
• Trong quá trình chăm sóc tiêu, hạn chế các tác động làm tổn thương bộ rễ, thay vì dùng cuốc, cuốc cỏ ở phần gốc nên nhổ bằng tay sẽ an toàn hơn mặc dù tốn công.
• Có 1 biện pháp tối ưu khác đó là sử dụng các giống tiêu sinh trưởng mạnh, năng suất cao như tiêu vĩnh linh, tiêu trâu, tiêu sri lanka… đây là những giống tiêu có khả năng phát triển và phục hồi bộ rễ cực nhanh, sẽ hạn chế được phần nào bệnh tiêu chết chậm

Biện pháp xử lý khi cây mới nhiễm bệnh

Khi phát hiện sớm cây có dấu hiệu bị bệnh, ta xử lý ngay bằng các loại thuốc đặc trị nấm và trừ tuyến trùng rệp sáp như Trepach Bul 607SL, Alpine 80WP, TUNGENT 800WDG, Mexyl MZ 72WP, vừa đổ gốc kết hợp với phun 1 tháng 1 lần cho đến khi cải thiện được các dấu hiệu.

• Nếu cây phục hồi tốt, ta sẽ dùng các chế phẩm BioSol, BioGel bổ sung vào gốc (đúng hướng dẫn trên bao bì sản phẩm)
• Khi cây mới chớm bệnh việc dùng thuốc mới có hiệu quả, còn nếu cây bị nặng chỉ nên phá bỏ và tiêu hủy, xử lý đất trồng và thay thế cây khác.

Như vậy, qua những thông tin vừa rồi, hy vọng bà con đã có thêm kiến thức để phòng trừ cũng như xử lý bệnh tiêu chết chậm. Ở bài viết sau chúng ta sẽ cùng tìm hiểu về bệnh tiêu chết nhanh. Đây cũng là một bệnh gây ám ảnh cho bà con trồng tiêu, thậm chí mức độ tàn phá còn ghê gớm hơn nhiều, do tốc độ lây lan khá nhanh và khó kiểm soát. Cảm ơn bà con đã theo dõi.

The post Hướng dẫn phòng trừ và xử lý bệnh chết chậm trên cây hồ tiêu appeared first on Mua bán cây giống.